Gelukspolitiek

‘Geluk’ werd lange tijd gezien als het resultaat van een willekeurige maar gunstige loop der omstandigheden waarop de mens geen invloed kon uitoefenen. Geluk of ongeluk overkwam de mens. In onze tijd wordt er echter heel anders naar geluk gekeken: gelukkig zijn is een keuze, geluk is maakbaar.
Dit is niet zomaar een kreet uit een zelfhulpboek, maar de boodschap van een invloedrijke groep gelukswetenschappers. Zij beweren dat individuele burgers zichzelf gelukkig kunnen maken en de overheid ons zelfs allemaal gelukkiger kan maken. Terwijl wij vroeger op de tast zochten naar de ingrediënten van een gelukkig leven, zeggen de gelukswetenschappers nu een kompas te hebben dat de samenleving naar een gelukkiger oord kan voeren.Dient de overheid op grond van wetenschappelijke inzichten niet vrijheid maar geluk als ijkpunt van haar handelen te nemen? Kan vrijheid niet ook een belemmering voor geluk zijn, bijvoorbeeld in gevallen waarin de opties talrijk of ingewikkeld zijn (pensioen, orgaandonatie) of waarin veel mensen achteraf de gemaakte keuzes betreuren (lange werkdagen, weinig lichaamsbeweging, ongezond eten)? Moet vrijheid, kortom, niet dienstbaar worden aan geluk?

De schrijvers van dit geschrift geven een beredeneerd ‘nee’ als antwoord op die vraag. Zij laten zien dat de argumenten van liberale filosofen als Immanuel Kant en John Stuart Mill tegen een geluksbevorderende overheid de tand des tijds hebben doorstaan, ook als zij tegen het licht van de moderne gedragswetenschap worden gehouden. Liberale politiek handhaaft vrijheid principieel als hoogste politieke waarde. Vanuit die conclusie kijken de auteurs met een kritische blik naar het zogeheten libertair paternalisme alsook naar voorstellen omtrent leefstijlbeleid, de participatiesamenleving, consumptiebelangen en andere vormen van gedragssturing.


Download preview Download volledige publicatie Terug

Jouw reactie...