Column: Amsterdam anno 2018 opnieuw krakersbolwerk

Nog geen maand geleden won GroenLinks de gemeenteraadsverkiezingen in Amsterdam. Een nieuwe college is nog niet gevormd, maar het effect van de verkiezingsuitslag is nu al merkbaar. Hoewel het kraken van woningen sinds 1 oktober 2010 wettelijk verboden is, kiest de Amsterdamse politiek er bewust voor weg te kijken en overtreding van de Wet kraken en leegstand niet te handhaven.

 

Op het eerste gezicht lijkt het misschien sympathiek geen zaak te maken van de ontruiming van de woningen van corporatie Ymere die immers toch genomineerd zijn voor sloop noch van de vervolging van de groep uitgeprocedeerde rondzwervende asielzoekers die willens en wetens de Nederlandse wetgeving met de voeten treedt. Wat is immers het probleem, lijken burgemeester Van Aartsen en zijn linkse vrienden te denken. Het OM beroept zich erop dat de situatie in Amsterdam-Oost geen reden is voor een spoedontruiming daar de openbare orde geen gevaar loopt. Dat woningcorporatie Ymere inmiddels zelf voor beveiligers heeft gezorgd die erop toe moeten zien dat de laatste reguliere bewoners verstoken blijven van overlast doet kennelijk evenmin terzake als het feit dat medewerkers van leegstandsbeheer Camelot reeds aangifte hebben gedaan van bedreiging en intimidatie.

 

De Amsterdamse gemeenteraad doet er, onder aanvoering van GroenLinks, nog een schepje bovenop door eigenaren van gekraakte panden op te roepen vooral geen aangifte te doen of een ontruimingsverzoek aan te vragen. Burgemeester Van Aartsen steunt deze oproep van de raad nadrukkelijk door een brief met soortgelijke strekking aan de pandeigenaren te sturen. Het lijkt inmiddels bon ton dat lokale overheden wetgeving aan hun laars lappen, eerder leken gemeenteraden daartoe bereid inzake allerlei experimenten met de bijstand die niet strookten met landelijke wetgeving.

 

Voor de geloofwaardigheid van de overheid is de gang van zaken in Amsterdam funest. Waarom zouden burgers de overheid nog vertrouwen als ze zelf voor de kleinste overtreding het risico lopen op een boete, terwijl krakers onder toeziend oog van de gemeente en de handhavers niet alleen de wet mogen overtreden voor wat betreft het onterecht betreden van andermans eigendom, maar daarbij ook nog eens wegkomen met bedreiging van derden? Zelfs woningen die nog zijn verhuurd en dus worden bewoond bleven niet verschoond van ongenode bezoekers, zo ervoer een bewoner die nota bene onder de douche stond. Kennelijk gelden voor sommigen hele andere wetten en regels dan voor anderen en wordt het dus met de gelijkheid voor de wet – een fundament van onze rechtsstaat – ook niet zo nauw genomen. Tekenend is een briefje dat een buurtbewoner op zijn deur plakte: ‘please keep away, I pay rent to live here’.

 

De situatie in Amsterdam toont bovendien een (lokale) overheid die haar handhavingstaak, waartoe zij over het geweldsmonopolie beschikt, ernstig verzaakt. Van burgers wordt verwacht dat zij het recht niet onnodig in eigen hand nemen. Alleen daar waar sprake is van zelfverdediging uit noodweer wordt eigenrichting – na toetsing door een rechter – nog wel eens getolereerd. Dat vergt wel dat burgers op de overheid kunnen bouwen als bewaker van hun veiligheid. Door anno 2018 – zelfs na de langverwachte en niet meer dan logische wetswijziging van 2010 – zo luchtig op deze nieuwe krakersscène te reageren laat de overheid in feite aan de burgers zien dat zij voor hun veiligheid en de bescherming van het recht op eigendom toch vooral op zichzelf zijn aangewezen.

 

De lakse opstelling van zowel de gemeente als de wetshandhavers en vervolgingsinstantie de afgelopen dagen inzake de uitgeprocedeerde krakers, heeft er reeds toe geleid dat ook de voormalige krakersscene weer van zich heeft laten horen. Woensdagochtend werd in de Spuistraat een eerder ontruimd voormalig kraakpand kortstondig bezet, met alle rellen en vernielingen die daar in de jaren tachtig ook mee gepaard gingen. GroenLinks zal er, gesteund door Van Aartsen, wel de lol van inzien en op de gebruikelijke vergoelijkende  wijze op reageren, maar voor de burgers van Amsterdam is het toch te hopen dat de overheidsorganisaties hun taken serieus nemen en de stad anno 2018 niet opnieuw laten verworden tot krakersbolwerk waar het recht op eigendom niets waard is.

 

Fleur de Beaufort is wetenschappelijk medewerker van de TeldersStichting.

Alleen abonnees kunnen mee debatteren. Word abonnee!